REISVERSLAG SENEGAL – THE GAMBIA 2002

We hebben een goedkope vlucht kunnen boeken via de veiling bij Nouvelles Frontières. Ongelooflijk, voor de prijs van 130€/pers vliegen we retour van Paris Orly naar Dakar. We moeten zelf wel naar Orly geraken.
We vertrekken met de trein naar Brussel-Zuid, met de Thalys naar Paris Charles de Gaulle. Daar nemen we de airport shuttle (14€/pers) naar Paris Orly.
Midden in de nacht komen we aan in Dakar. We nemen een taxi naar Hotel Océanic (35€/double, ontbij 3€/pers) en duiken ons bed in.

Na een stevig ontbijt gaan we op weg naar de Warf in Dakar, juist boven de Place de l’Indepéndance. Van hieruit vertrekt de ferry naar Ile de Gorée (prijs CFA 3.000 retour), het slaveneiland.
Dit is een schitterende plaats, maar met een wrange nasmaak. Van de 15de tot de 19de eeuw was dit de grootste slavenmarkt aan de Afrikaanse kust. Geschat wordt dat er 20 miljoen slaven verhandeld werden.
Het eiland is slechts 900m op 300m groot maar met een contrasterende architectuur, het contrast tussen de grimmige slavenwijken en de elegante huizen van de slavenhandelaren.
We verkennen het eiland maar het indrukwekkendste gebouw is toch het Maison des Esclaves waar de slaven samengehouden werden tot hun verscheping. Aan de andere kant van het eiland bezoeken we “Le Castel”, een rotsplateau waarvan je mooie uitzichten over het eiland en Dakar hebt. Het is bezaaid met resten van verschillende forten. We wandelen verder tussen de huisjes waar de lokale bevolking woont.
We gaan eten aan een restaurantje aan de haven, zéér lekker.
Met de laatste ferry keren we terug naar Dakar en gaan terug overnachten bij Hotel Océanic.

We verlaten Dakar en zetten koers naar St-Louis, aan de grens met Mauretanië. We opteren om een Bush Taxi (Peugeot 504) te nemen (CFA 3000/pers). Het vertrek wordt uitgesteld tot de taxi propvol zit, met 4 op een zitbank en dan nog een 10-jarig kind op de schoot erbij. Over een afstand van 250km doet hij bijna 7u door het continue stoppen, uitstappen en instappen. Gelukkig zijn we zeer vroeg vertrokken en om 14u komen we ter plaatse. We logeren in Hotel l’Oasis (Bungalow met badkamer CFA 23.000, breakfast incl), prachtig! We krijgen een zeer mooie bungalow met terras en alles erop en eraan. We liggen vlakbij de zee en een 4tal km van het centrum.
We installeren ons en gaan toch nog eens naar het centrum. Alhoewel het 4km ver is, valt het mee door de mooie weg erheen. We lopen langs de rivier en slaan het leven hier gaande.
Meer dan een korte bezichtiging van St-Louis zit er niet in. We gaan nog een koffie drinken en eten een Chawarma langs Rue de General de Gaulle.
Het wordt langzaam aan donker en moeten nog 4km terug naar ons hotel. Als we twijfelen, of in het donker te voet terug of een taxi nemen stopt er een goede ziel naast ons die ons meeneemt naar het hotel. Blijkt iemand van het hotel zelf te zijn die ons herkende.

Na een stevig ontbijt wandelen we terug naar het centrum van St-Louis. Wanneer we op het eiland aankomen worden we direct ondergedompeld in de koloniale sfeer. We stappen via Hotel de la Poste over de 500m lange stalen brug (Pont Faidherbe – ontworpen door Gustav Eiffel) naar het station.
We slenteren de ganse dag rond in St-Louis en vervelen ons geen seconde. We hebben interessante ontmoetingen met de plaatselijke bevolking en de kinderen roepen continue Bonjour Toubab.
We eindigen onze superdag aan Guet Ndar waar de vissers aankomen met hun dagelijkse vangst. Het strand ligt bezaaid met honderden pirogues. Vis wordt er verhandeld, gerookt, gekookt en gegeten.
’s Avonds eten we in ons hotel kip met rijst en kruipen vroeg in ons bed na toch een afmattende dag.

Vandaag gaan we het Nationaal Park Oiseaux du Djoudj bezoeken. We nemen een gids (CFA 5.000), taxi (CFA 14.000), boot (CFA 3.000) en entry Fee (CFA 2.000/pers) voor 4u. Het heeft wel eventjes geduurd eer we die prijzen konden krijgen, bargain on top! Er waren bijna geen toeristen en op die 4u hebben we maar 1 ander bootje gezien.
Het NP ligt op zo’n 60km van St-Louis aan de rivierdelta van de Sénegal en omvat zo’n 16.000 ha. We zagen ongelooflijk veel vogels, vooral pelikanen en flamingo’s waren sterk vertegenwoordigd, maar ook aalscholvers, parkieten, varanen… November is ook een héél goede maand om dit park te bezoeken omdat er dan veel trekvogels aanwezig zijn (eerste zone met water na de Sahara). Als bonus zagen we ook nog krokodillen en apen.
’s Namiddags rusten we uit aan onze bungalow en vullen onze tijd met verslag bijwerken en de verdere reis voorbereiden.

We slapen lang uit, ontbijten en lopen de kustlijn af. Er zijn juist buiten St-Louis toffe dorpjes te ontdekken waar de modale toerist geen voet zet en waar je dus niet om de haverklap “Non Merci” moet zeggen. We blijven plakken in die dorpjes en Nancy schiet fotorolletjes vol. Aangenaam.
We hebben onze picknick mee, zoeken een mooi plaatsje (niet altijd evident) en genieten van de omgeving.
In de late namiddag keren we terug, gaan zwemmen en lezen een boek.

We huren een taxi om naar Ndangane te rijden (Siné Saloum Delta). Na lang onderhandelen komen we een prijs van 35.000 CFA overeen. Dit is een goede prijs voor 300km. We nemen een taxi omdat we onderweg willen stoppen waar we wensen en zo de omgeving beter begrijpen.
Dit werd geen goede ervaring! De chauffeur deed er veel langer over dan hij gedacht had en halfweg wou hij niet meer verder rijden vooraleer we meer geld gaven (hij had 10.000 CFA voorschot gekregen om benzine te kopen). We stonden midden in de brousse en de driver wou terugkeren. Na veel discussie kwamen we overeen hem 10.000 CFA meer te geven, maar enkel op het eindpunt gingen we betalen. We weigerden een voorschot te geven en op den duur ging hij akkoord. De sfeer was natuurlijk verpest en we genoten niet meer van de omgeving.
Toen we eindelijk aankwamen aan Ndangane reed hij ons afgesproken punt ter hoogte van “Campement le Cormoran” voorbij en stopte hij aan de overzet jetty tussen Senegalezen. De discussie begon opnieuw. De extra 10.000 CFA was terug niet genoeg en hij wou nog 30.000 CFA extra, gesteund door de tientallen collega’s die daar stonden te wachten. We kregen onze rugzakken pas terug als we betaalden. Wij weigerden natuurlijk om te betalen en de sfeer werd grimmig, zelfs vijandig. Gelukkig kwam in het heetst van de strijd hulp van de eigenares van “Campement le Cormoran”. deze plaats was vlakbij de jetty en iemand van haar staf had de commotie gezien en haar verwittigd. Zij was héél kordaat, “betalen wat de afspraak was”, met name de 35.000 CFA. Haar invloed was immens, één voor één dropen de collega’s af en toen onze chauffeur er nog alleen stond was het pleit beslecht. Blijkbaar is dit een veel gebruikte manier om toeristen te bedriegen. Ik weet niet hoe het zou afgelopen zijn als de eigenares niet op het toneel was verschenen.
Bon, we checken in in “Campement le Cormoran”, een leuke, goedkope plaats om te overnachten. Voor 20.000 CFA krijgen we een bungalow voor 2 personen, ontbijt incl. Leuk!
We slenteren nog wat rond in het dorpje, gaan een koude pint drinken en proberen de wrange nasmaak van ons avontuur te verdringen.
We werken ons verslag bij aan het zwembad, eten een snack en gaan vroeg slapen.

We hebben reuze geslapen en na een lekker ontbijt zijn we klaar om de Siné Saloum te verkennen.
De regio Sine Saloum ligt iets ten noorden van Gambia en ten zuiden van de “Petite côte” van Senegal. Dit 180.000 hectaren grote gebied wordt gevormd door de samenvloeiing van de rivieren Sine en Saloum en hun gemeenschappelijke monding in de Atlantische Oceaan. Daar de stroming van het zoete water naar de kust zeer zwak is, wordt het in de delta gemengd met het zoute water van de oceaan. Het resultaat is een uniek ecosysteem met mangrovewouden, eilandjes en rivierarmen bevolkt door een overvloed van watervogels en waters met rijke visbestanden.
De Sere-bevolking, die afstamt van de twee oude koninkrijken Sine en Saloum, leeft hoofdzakelijk van de visvangst maar sinds een aantal jaren komt het toerisme er eveneens van de grond.
We wandelen naar de vlakbij gelegen jetty en komen met een visser overeen om ons naar Mar Lodj te varen (1.000 CFA/pers, one way). We verkennen Mar Lodj en nemen onze tijd. Prachtig.
We eten in een naamloos restaurantje en charteren een pirogue om een paar uur rond te varen in de Delta en “Bird Island” te bezoeken. We zien veel pelikanen, aalscholvers, flamingo’s en zelfs verschillende apen (waaronder de red colobus).
’s Avonds gaat we rechtover The Cormoran eten bij Restaurant le Bon Coin, lekker en goedkoop.

We nemen de bus naar Barra via Fatick en stappen dan over naar de ferry richting Banjul (250 CFA/pers). Het aantal reizigers is onbeperkt, dus er blijft maar volk opstappen. De stampvolle ferry legt 30′ later aan in Banjul.
We nemen een taxi naar Fajara en checken in bij Safari Garden Hotel in Fajara. Het hotel is schitterend, een mooie kamer en dito zwembad (D 500 of 22€/double, breakfast incl).
Na het inchecken keren we terug naar Banjul en bezoeken de Albert Market, een kleurrijke, levendige en chaotische plaats. Tof om rond te lopen.
de rest van de namiddag rusten we uit aan het zwembad, druk plannend voor onze trip doorheen Gambia.
We blijven in het restaurant van het hotel eten.

We nemen de bus naar Ghana Town en verder naar Brufus. We laten ons afzetten op de Coastal Road voor het Tanji Bird Reserve en stappen te voet door het Reserve tot Tanji dorp, een 7tal km. Er zijn meer dan 250 soorten vogels te aanschouwen, we zien verschillende soorten meeuwen (Yellow-legged Gull, Kelp Gull en Lesser Black-backed Gull) en veel trekvogels die de Afrikaanse winter boven de Europese verkiezen.
We bezoeken Tanji village en volgen de vrouwen ’s namiddags als ze naar het strand gaan om de gevangen vis te kopen. Schitterend zicht als de tientallen gekleurde pirogues door de brandingsgolven ploeteren.
We lopen langs de kustlijn terug naar Tanji Village en nemen dan een bus naar Ghana Town, slenteren er nog wat rond en keren dan terug naar ons hotel.
Het is al bijna donker als we in Fajara aankomen. We zoeken vlug een restaurantje en gaan terug vroeg slapen na een lange dag.

We springen op een minibus (100 Dalasi/pers) richting Brikama en springen er aan Abuko Nature reserve uit (entrance 30 Dalasi/pers). We ontwijken de gidsen en lopen op ons eentje het park binnen.
Abuko was het eerste stuk natuur dat, drie jaar na de onafhankelijkheid van Gambia in 1965, officieel werd aangemerkt als beschermd natuurreservaat. Het is één van de kleinste parken in heel West-Afrika en omheind. Maar de biodiversiteit is er hoog.
Over de uitgezette route binnen het nog geen 200 hectare omvattende park loop je van dun begroeide savanne binnen mum van tijd het dichte en groene tropisch regenwoud in.
Dertig meter hoge palmen en mahoniebomen omringen je in het holst van het park. Hun altijd groene bladerdek beneemt je deels het felle zonlicht.
In het water van de centrale Lamin Stream leeft bovendien een bijzonder grote populatie krokodillen en nijlpaarden.
Als we het park uitlopen geraken we aan de praat met een local. We willen Lamin Lodge gaan bekijken en hij stelt ons een alternatieve route door zijn dorp voor. Het is inderdaad een leuke tocht, we zien zijn familie die in een hut woont en we spenderen een ganse tijd in het dorp. We gaan mee met een groep lokalen die palmwijn verzamelen in de toppen van de palmboom en proeven die ook. Om de minuut wordt het alcoholpercentage hoger.
We kruipen in een bootje en varen tussen de mangroven door. Opeens zien we Lamin Lodge liggen. Mooi!
We gaan een slaatje in de Lodge eten en zien ondertussen de apen door het restaurant vliegen. Iedereen die een seconde opzij kijkt is een deel van zijn diner kwijt.
We nemen een taxi terug naar ons hotel en komen weeral bij donker aan.

Vandaag slapen we uit, ontbijten lang en gaan Serekunda verkennen. Serekunda is de grootste stad van Gambia en in de 17de eeuw gesticht door Portugese kolonisten.
Wij vonden Serekunda het meest Afrikaans van onze reis, chaotisch, kleurrijk en luidruchtig. De markt is schitterend, zeker als je het (kleine) stuk toeristenbrol opzij laat liggen. Er zijn geen toeristen (die liggen te bakken aan de Atlantische kust) en we voelen ons hier thuis.
We verdwalen opzettelijk en lopen straat in, straat uit. We komen toffe mensen tegen en minder toffe. We gaan eten in een lokaal restaurantje en hebben boeiende gesprekken. Toffe maar uitputtende dag.
’s Avonds lopen we eens naar de kust en we weten niet wat doen om daar zo vlug mogelijk terug weg te geraken. Iedereen valt ons lastig en zijn geen 5′ op ons gemak. Wegwezen…

We staan vroeg op en nemen een taxi naar de ferry in Barra. Onze taxichauffeur is naar eigen zeggen dokter, maar vindt geen werk.
De douane is een formaliteit en op één, twee, drie zitten we in de wachtzaal aan de ferry. Na de 30′ durende overtocht nemen we de bus naar Dakar en aansluitend naar Yoff. We checken in bij ViaVia (12.000 CFA/double, shared bathrooms, braekfast incl) en krijgen een mooie kleurrijke kamer.
In Yoff leven de Lebu, een kleine etnische minderheid in Senegal (een paar duizend mensen). Alhoewel we dicht tegen Dakar zitten is de sfeer totaal anders, veel gemoedelijker. Waarschijnlijk doordat de Lebu veel kleiner in aantal zijn en hun cultuur veel beter bewaard is.
We verkennen de zeekant en zien kilometers lang niks anders dan kleurrijke piroques op het strand liggen. De vissers zijn zopas teruggekeerd van een dag vissen en de bedrijvigheid is enorm. Overal verstikkende rookwalmen van vuren waar de vis op gerookt wordt. Schitterend!
’s Avonds eten we lekkere vis in het top verzorgde ViaVia restaurant.

We nemen na het uitmuntende ontbijt een taxi naar centrum Dakar. Dakar is de hoofdstad van Senegal. Het ligt op het schiereiland Kaap Verde, het westelijkste punt van het vasteland van Afrika. Vanwege deze ligging is de stad geschikt voor de handel met Europa en de Amerika en is zij uitgegroeid tot een van de belangrijkste havens in de regio.
Dakar is gesticht door de Fransen in 1857 en van de 16e tot 19e eeuw was Dakar een belangrijk centrum voor de slavenhandel. Meer slaven werden vanuit Dakar naar Amerika gezonden dan vanuit enige andere afzonderlijke Afrikaanse haven. Het fort D’Estrees op het eiland Gorée hebben we in het begin van onze vakantie reeds bezocht.
We bezoeken de “Marché Sandaga” een labyrint van shops en eetstalletjes. Mooi, maar we worden continue aangeklampt door would be verkopers. Eerst wimpelen we ze vriendelijk af, dan worden we minder vriendelijk, maar niks helpt. Als de ene stopt staan er al twee anderen klaar om over te nemen. Erg! We verlaten dan maar deze anders zo toffe plaats en zetten koers naar “Soumbédioune”, een traditioneel visdorp. Héél traditioneel, kinderen lopen met vodden aan hun lijf en pottezwart te spelen terwijl de vrouwen vis aan het verhandelen zijn. Tof om tussen te lopen, maar de mensen zijn allesbehalve vriendelijk. We lopen er ook als enige blanken tussen. Ook hier zijn we vlug uitgekeken (alhoewel dit een superplaats zou kunnen zijn) omdat we een rare sfeer voelen.
We keren dan maar in de namiddag terug naar Yoff, rusten wat en werken onze verslagen bij.
We eten terug een visschotel bij ViaVia.

We charteren een taxi (15.000 CFA/4u) om Lac Rose te bezoeken. Het is zéér moeilijk om dit met openbaar vervoer te doen.
Het Lac Rose is een zoutmeer dat op 25 km van de hoofdstad Dakar van Senegal gelegen is en 3km² groot is. Het is door duinen gescheiden van de Atlantische Oceaan. Het dankt zijn naam aan de kleur van het water, dat roosachtig tot mauve is al naar het moment van de dag. Dit is te wijten aan het feit dat de hoge zoutconcentratie het licht anders breekt en aan de aanwezigheid van rode plankton en microbacteriën. Door de hoge zoutconcentratie (300-480 g/l) is vrijwel geen leven in het water mogelijk en blijven baders in het water drijven als in de Dode Zee. Het meer is drie meter diep, waarvan anderhalve meter uit zout bestaat en anderhalve meter uit water. Het water komt ondergronds vanuit de oceaan onder de duinen door zodat het gezuiverd wordt. Sinds de jaren zeventig wordt hier door de bevolking aan zoutwinning gedaan. Ieder individu mag er vrij komen werken op voorwaarde dat hij zich aan bepaalde regels houdt zoals solidariteit en eerlijkheid. Het grootste deel van de arbeiders komen uit het buitenland: Mali, Benin, Niger, Guinee. Het zout wordt gewoon uit het meer geschept en in hoopjes op het strand opgestapeld. Ieder heeft zijn eigen zoutberg met daarop een bordje met zijn naam. Er zijn drie kwaliteiten: de beste kan als keukenzout dienen, de tweede voor het inzouten van vis en de laatste wordt in Europa gebruikt om de sneeuw te doen smelten. De Lac Rose heeft grote bekendheid gekregen door het feit dat de Rally Parijs-Dakar hier eindigde.
Onze taxichauffeur is perfect op de hoogte van het reilen en zeilen van Lac Rose en zijn uitleg is heel leerrijk.
We gaan een koffie drinken bij Madame Diara in Niaga en verkennen het dorp. ’s Middags keren we terug naar het restaurant van Madame Diara en eten er een schitterende tiéboudienne voor 1.000 CFA. Hmmm
We keren terug naar Yoff en houden ons de rest van de namiddag rustig. Het is zéér warm vandaag en we genieten van het mooie weer…

De luchthaven van Dakar is vlakbij Yoff en de taxi (1.500 CFA/pers) zet ons in geen tijd af aan de terminal. Inchecken gaat vlot en een paar uur later hangen we in de lucht, richting Parijs.
We landen op tijd in Orly, nemen de bus naar Charles de Gaulle en vandaar de Thalys naar Brussel.
Het was een aangename, leerrijke reis, maar ook toch met enkele negatieve punten.